blank

Nieuws

De tijgermug in Nederland

Bijna iedereen heeft weleens last van rode en jeukende muggenbulten op de huid. Vooral in de zomer worden veel mensen tussen zonsondergang en zonsopgang gebeten. Naast het feit dat een muggenbult vervelend is, kan een muggenbeet ook pijnlijk en gevaarlijk zijn. Zeker als het gaat om de beet van een Aziatische tijgermug (Aedes albopictus). Deze mug komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en kan gevaarlijke infectieziekten overdragen.

Explosieve stijging van het aantal tijgermuggen in Nederland

Volgens het RIVM is de kans klein dat je in Nederland een infectieziekte krijgt als gevolg van een beet van een tijgermug. De meeste mensen raken besmet nadat zij een tropisch gebied hebben bezocht waar deze ziekten veelvoudig voorkomen. Het aantal muggen dat een infectieziekte, zoals dengue (knokkelkoorts), chikungunya of zikakoorts bij zich draagt is in Nederland gering. Toch koppen nieuwssites steeds vaker over besmettingen door de beet van een mug, ook dichtbij huis. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt jaarlijks bij hoeveel exotische muggen in Nederland worden gesignaleerd. In 2018 ging het om slechts 64 tijgermuggen. In 2019 is dit aantal flink toegenomen naar maar liefst 548 tijgermuggen en in 2020 naar 603 tijgermuggen.

tijgermug Aedes albopictus

Hoe komt de tijgermug in Nederland?

Door grootschalige internationale handel heeft de tijgermug zich in de afgelopen jaren over grote delen van de wereld verspreid. Tijgermuggen leggen onder andere eitjes in oude autobanden en Lucky Bamboo plantjes. Deze producten worden vervolgens naar Nederland getransporteerd. De eitjes zijn zeer bestendig tegen droogte en kou en kunnen overwinteren. De larven kunnen zich in de kleinste plasjes ontwikkelen. Volwassen tijgermuggen reizen mee in containers of in de auto, camper of caravan van reizigers. Door de import en export, klimaatverandering en toerisme verwacht het RIVM dat de permanente vestiging van een aantal exotische muggensoorten, waaronder de tijgermug, in Nederland niet te voorkomen is.

Hoe herken je de tijgermug?

In Nederland komen ruim 20 verschillende soorten muggen voor. Dit maakt het lastig om de tijgermug te onderscheiden van de andere muggen. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kun je de tijgermug herkennen aan de volgende kenmerken:

  • De tijgermug is klein.
  • Het lijfje van de tijgermug is zwart-wit.
  • De uiterste einden van de achterpoten zijn wit.
  • De uiteinden van de palpen (monddelen bij de steeksnuit) zijn wit.
  • Er loopt een witte streep vanaf de kop bovenop de rug.

Sommige van deze kenmerken zijn alleen goed zichtbaar bij een vergroting en met het blote oog dus moeilijk te zien.

Een belangrijk verschil tussen de tijgermug en de meeste andere bijtende muggen is het feit dat de tijgermug met name overdag actief is. Hierdoor moet de mug extreem alert zijn en zuigt zij zich niet in één keer vol, zoals veel andere steekmuggen, maar vliegt zij van gastheer naar gastheer om zo het bloedmaaltje te verzamelen. Het is precies deze gewoonte die de tijgermug gevaarlijker maakt dan andere muggen, omdat de mug bloed zuigt bij verschillende bronnen. Hierdoor is de kans op besmetting via deze mug groter dan bij andere muggensoorten.

Kenmerken tijgermug

Hoe gevaarlijk is de tijgermug?

Tijgermuggen kunnen meer dan 20 soorten infectieziekten overbrengen waarvoor mensen en in sommige gevallen ook dieren vatbaar zijn. De mug kan alleen een infectieziekte bij zich dragen doordat het eerder een besmet persoon heeft gebeten. Zodra de mug vervolgens andere personen bijt, kan het virus zich verder verspreiden. Wat veel mensen niet weten is dat alleen vrouwtjesmuggen bijten. De vrouwtjes bijten relatief veel gastheren en raken zo makkelijk besmet. Zij kunnen deze ziekteverwekkers ook overdragen op hun eitjes.

Naast virussen kunnen tijgermuggen ook parasitaire wormen overbrengen op mens en dier. Ziektes die de tijgermug kan overdragen zijn:

  • Chikungunya (milde koorts en gewrichtspijnen).
  • Dengue of knokkelkoorts (plotse koorts, zware hoofdpijn, gewrichts- en spierpijn).
  • Westnijlziekte (koorts, hoofdpijn, hersenvliesontsteking).
  • Zikakoorts (koorts, tijdelijke gewrichtsklachten en huiduitslag).
  • Gele koorts (hoge koorts, spierpijn, algehele malaise, hoofdpijn en misselijkheid).
  • Ross River (koorts, gewrichtspijn en vermoeidheid).
  • La Crosse encephalitis (hersenvliesontsteking).
  • Japanse encefalitis (stijve nek, cachexie, verlammingsverschijnselen).
  • Venezolaanse equïene encefalitis (koorts, hoofdpijn, hersenontsteking).

Lees hier meer informatie over tropische ziektes en bijhorende symptomen.

Hoe kun je jezelf beschermen tegen de tijgermug?

De kans op de beet van een besmette tijgermug in Nederland is erg klein maar wordt steeds groter. Daarom is het belangrijk om jezelf te beschermen tegen muggenbeten. Voorkomen is immers beter dan genezen. Je kunt diverse maatregelen treffen om de kans op een muggenbeet te verkleinen. Onderstaande maatregelen bieden ook bescherming tegen andere soorten muggen.

  • Draag zoveel mogelijk bedekkende, luchtige en lichtgekleurde kleding.
  • Smeer onbedekte delen van je huid in met Anti-Insect Natural, Anti-Insect DEET of Anti-Insect Icaridin.
  • Vermijd plekken waar veel muggen zijn, bijvoorbeeld stilstaand water.
  • Verwijder stilstaand water rondom je huis. Denk bijvoorbeeld aan water in een lege bloempot.
  • Leg barrières aan. Dit kan door het plaatsen van horren voor ramen en deuren.
  • Hang een klamboe boven je bed. Voor gebruik thuis volstaat een niet-geïmpregneerde klamboe.

Heb je een tijgermug gesignaleerd?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt scherp in de gaten of tijgermuggen worden geïmporteerd. Hiermee willen zij voorkomen dat exotische muggen zich in Nederland gaan vestigen. Doordat tijgermuggen steeds vaker worden gesignaleerd rondom huizen (bijvoorbeeld doordat deze zijn meegelift met reizigers) is het belangrijk dat meldingen zo snel mogelijk worden doorgegeven aan de NVWA. Dat kan bijvoorbeeld via dit formulier.